De losse verkoopmarkt van tijdschriften zal met name in het foodkanaal gaan kantelen van een push-model naar een pull-model, waarbij de grote retailorganisaties de touwtjes strakker in handen zullen nemen. Die conclusie kan worden getrokken uit de presentaties die op 8 maart in Maarssen werden gegeven tijdens de Nationale Dag van de Losse Verkoop. De dag is een initiatief van Aldipress, marktleider op het gebied van marketing en distributie van tijdschriften.

De dag had als thema De macht van de retailer en de impact op de uitgever. Onder leiding van dagvoorzitter Jeroen Smit (o.m. bekend als auteur van Het Drama Ahold) gaven vier deskundigen hun visie op de ontwikkelingen in de markt van de losse verkoop van tijdschriften. Die markt wordt steeds belangrijker voor uitgevers door teruglopende inkomsten uit abonnementen en advertenties. De retailer wordt daardoor geconfronteerd met overvolle schappen en grote aantallen onverkochte exemplaren.

Voor een publiek van 250 tijdschriftuitgevers en vertegenwoordigers van winkelketens legde keynote speaker Mark Cashmore, CEO van Smiths News, de grootste distributeur van tijdschriften en kranten in de UK, uit dat ook in zijn markt de invloed van de retail op de tijdschriftdistributie steeds groter wordt. De ‘Big Five’ Tesco, Sainsbury’s, WH Smith, ASDA en Morrisons verkopen samen meer dan de helft van alle Britse bladen. Zij vertalen hun machtspositie in een grotere invloed op het assortiment en de oplages. Ook willen zij de complexiteit in de bedrijfskolom terugbrengen, met meer transparantie en zicht op de toegevoegde waarde van de diverse rollen.

Kitty Koelemeijer, hoogleraar aan de Nyenrode Universeit, vertelde dat de Nederlandse consument in principe de keus heeft uit 3500 titels en elk jaar komen daar nog 70 tot 80 bladen bij (en verdwijnen er weer 50 tot 60). De aankoopbeslissing wordt pas vaak in de winkel, voor het schap gemaakt. De omgeving waarin het tijdschrift aangeboden wordt, speelt een belangrijke rol. Zo kunnen bladen bijvoorbeeld soms beter in de buurt van delicatessen en koekjes worden geplaatst dan bij boeken en wenskaarten. De aanwezigheid van minder aantrekkelijke alternatieven beïnvloedt de keuze van de consument. Koelemeijer begrijpt dat de retail op zoek is naar een betere marge op tijdschriften en het rendement op dit schap benchmarkt tegenover andere categorieën. Onvermijdelijk is dat titels zonder toegevoegde waarde voor de consument uit het assortiment worden verwijderd. Al te sterke reductie van het assortiment moet echter worden vermeden.

Volgens supermarktspecialist Gerard Rutte komt er een herdefiniëring van de branche als gevolg van de ontwikkelingen in foodretail (concentratie, prijsdruk, verticale integratie van marketing en logistiek) en de te verwachten extra aandacht en rol die de categorie tijdschriften zal gaan spelen in de supermarkt. Supermarkten zullen kiezen voor efficiency en daarmee voor de ‘kop’ van het assortiment, terwijl de boek- en vakhandel kiest voor kop én staart en daarmee de rol van speciaalzaak versterkt. Distributeurs versterken hun positie door hun knowhow van het schap en de klant verder uit te bouwen en hun dienstverlening naar verschillende distributiekanalen en klanten (grote en kleine uitgeverijen) te differentiëren en te verbeteren.

Om beter in te kunnen spelen op marktontwikkelingen aan retail- en uitgeverijzijde heeft Aldipress besloten haar organisatiestructuur aan te passen en te versterken. Aldipress is marktleider op het gebied van marketing en distributie van tijdschriften en onderdeel van het Finse mediaconcern Sanoma WSOY.

Per 1 april is Gert-Jan Schlatmann (43) benoemd tot commercieel directeur van Aldipress; in deze functie wordt hij commercieel eindverantwoordelijk voor de belangen van zowel retailers als uitgevers. Schlatmann is sinds maart 2006 in dienst als manager accounts retail.

Binnen het management team is Paul Scheer (thans manager account support) benoemd tot manager strategy & development.

Per 1 maart is het commerciële team verder versterkt met Yvonne Popeijus (senior account manager independent publishers), Geert-Jan Zandbergen (manager trade marketing) en Andrea van Baaren (account manager retail). Popeijus en Zandbergen zijn afkomstig van Unilever, waar zij werkzaam waren als national accountmanager retail, respectievelijk category manager. Van Baaren was bij Melitta account manager food.

Verkrijgbaarheid belangrijker dan prijsvoordeel

Verkrijgbaarheid van assortiment en plezier in boodschappen doen belangrijker dan prijsvoordeel, zo blijkt uit het Distrifood lezerspanel. Korting blijkt maar weinig nieuwe klanten te trekken, terwijl voetbalplaatjesacties daarentegen een groot succes zijn. Het blijkt dat prijsacties ook slechter scoren dan loyaliteitsacties waarbij ‘fun’ wordt benadrukt. Lopende acties zijn over het algemeen  minder diep en minder breed dan in andere jaren. Dat komt ook doordat supermarkten het hele jaar door stunten. Ook is er een collectief bewustzijn dat bij een aantrekkende economie diepe prijsacties minder noodzakelijk zijn.

Feest bij The Read Shop

The Read Shop viert dit jaar het vijftienjarig bestaan. Ter gelegenheid van dit jubileum is het in alle filialen elke maand op de 15e feest. De franchisers kleden hun winkels feestelijk aan en brengen elke maand een opvallende actie brengen. Moederbedrijf RDC geeft als voorbeeld van mogelijke acties: 15 procent korting, elke dag om 15.00 uur een speciale actie, een cadeautje voor kinderen van 15 jaar oud of mensen die op de 15e zijn geboren, een aanbieding van 15 tijdschriften voor 1,50 euro, een traktatie voor mensen die op het huisnummer 15 wonen of elke keer de 15e klant in het zonnetje zetten.

Servicesupersmarkten profiteren van herstel
Servicesupermarkten zullen profiteren van het herstel van het consumentenvertrouwen in de markt en de economie. Volgens GfK kan de markt hierdoor wel met zo`n 3% toenemen. Ook het feit dat de supermarkten meer nieuwe artikelen in het assortiment hebben, is voor consumenten een stimulans om naar de supermarkt te gaan voor inkopen. De consument heeft meer te besteden, dus is er minder noodzaak om te winkelen bij harddiscounters als Aldi en Lidl, waar de non-food niet meer zo`n grote aantrekkingskracht op de consument heeft.

NBb 100 jaar

In 2007 viert de Nederlandse Boekverkopersbond (NBb) het honderdjarig bestaan. Hoogtepunten in het programma zijn een congres over digitalisering, een groot boekverkopersgala en de uitgave van een bundel verhalen over boekhandels in Europa. Ook worden zes regiobijeenkomsten gehouden over rendementsverbetering.
Eind 2006 telde Nederland 1.838 boekhandels, stripwinkels en kantoorboekhandels. De trend van schaalvergroting zet door. Een boekhandel heeft gemiddeld 150 vierkante meter verkoopvloeroppervlak.

GfK brengt tijdschriftenverkoop in kaart
Het internationale marktonderzoekbureau GfK gaat het boekenvak voorzien van verkoopcijfers door verkooptransacties te scannen en consumenten te ondervragen. GfK integreert het onderzoek naar boeken met dat naar video, games en audio. Ook stationery wordt onderzocht en het voornemen bestaat om ook verkoopgegeven van tijdschriften te leveren om een totaalbeeld van de markt te kunnen geven.

Bruna geeft prioriteit aan eenduidigheid

Een eenduidige keten is een harde noodzaak om de omzet van individuele winkels te laten groeien. Dat stelt Bruna-directeur Hans Gelauff in Boekblad. “Door onze hoge distributiegraad komen mensen al snel bij meerdere Bruna’s. En als die van elkaar verschillen, beïnvloeden ze elkaar negatief”, aldus Gelauff. Ook denkt hij dat eenduidigheid uitgevers meer vertrouwen geeft om acties met Bruna te doen.
Om het naleven van de richtlijnen zoals ‘dragen van bedrijfskleding’ of ‘neerzetten kassa-actierek’ te bevorderen, is gestart met een bonus-malusregeling. Niet iedere winkel hoeft precies hetzelfde te zijn. De formule wordt lokaal aangepast, omdat in de ene regio bijvoorbeeld damesbladen en streekromans goed worden verkocht en in de andere regio spanning juist populair is. Ook is niet iedere vestiging even groot. Maar 85 tot 90 procent van de winkel moet in het hele land uniform zijn.

Stationswissels
Winkelketen AKO neemt per medio april zestien stationswinkels van Bruna over. Na de overname zet AKO de exploitatie van de stationswinkels ongewijzigd voort onder de formule van Bruna. AKO wordt daarmee voor deze stationswinkels een nieuwe Bruna-franchisenemer. De 27 stationswinkels die AKO zelf al exploiteert blijven onder de eigen AKO-formule opereren.
De gemaksformule Wizzl verdwijnt in de loop van 2008 van de treinstations. Door de invoering van een nieuw elektronisch kaartjessysteem door de NS valt het fundament voor Wizzl weg, zo meldt Servex, dat bijna 30 Wizzl-vestigingen exploiteert. Wizzl is in de markt gezet als combinatie van eten, drinken, non-food waaronder tijdschriften, en kaartjesverkoop.

Nieuwe marketingstrategie AH en C1000
Albert Heijn verruilt de komende jaren de nationale aanpak voor een meer gedifferentieerde, lokale, doelgroepspecifieke benadering. Oudere een- en tweepersoonshuishoudens worden een belangrijke partij voor AH. Ook de tweede en derde generatie allochtonen vragen om een gedifferentieerde aanpak.
C1000 gaat als tweede keten van Nederland meer investeren in marketing en reclame. Binnen drie, vier jaar moet de positie van sterkste groeier in de markt herwonnen zijn, onder meer door te focussen op de klantengroep waarin C1000 van oudsher het sterkst vertegenwoordigd is, namelijk de gezinnen met kinderen

Veel supers wacht zware toekomst
Een kwart van alle Nederlandse supermarktformules is over acht jaar verdwenen. Vooral de 'value for money' supermarkten als Jan Linders, Coop en Super de Boer staan onder druk. Dat meldde consultant Jan-Willem Grievink tijdens het congres Vision on Food van Rabobank en het Erasmus Food Management Institute (EFMI). Volgens Grievink kunnen Nederlandse supers het best groeien naar superpremium concepten. 'Je moet meer margerijke producten gaan verkopen of meer vloeroppervlak.’ Luxe assortimentsverbreding ziet hij vooral in nonfood en vers.
Kees Verbeek van Rabobank wijst op de afnemende bevolkingsgroei. ‘Bovendien geven mensen steeds minder uit aan voedingsmiddelen. Het zijn vooral de supermarkten in het zogeheten middensegment die ermee te maken krijgen. Aan de andere kant komen er hele grote supermarkten bij. Nu zijn er in Nederland ongeveer honderd. Dat aantal groeit naar 250 in 2015.”
Voor kwaliteitssupermarkten als Albert Heijn en Plus zal volgens Rabobank en EFMI altijd ruimte zijn, maar ook prijsvechters als de Aldi en Lidl hebben goede vooruitzichten. De supermarkt van de toekomst wordt een kruising van Albert Heijn en La Place.  

“Bij mijn aantreden ging de discussie al over de doem van het vrijgeven van televisiegegevens, waardoor commerciële partijen hun eigen gids zouden kunnen uitgeven. Pas sinds een paar maanden gaat het daar helemaal niet meer over. Het is nog nooit zo goed gegaan als nu.”
Daan Dijksman (vertrekkend hoofdredacteur Vara TV Magazine) over de omroepbladensector in De Volkskrant

“Ik ben van plan om op een gegeven moment te emigreren.”
Carmen Straatsma, hoofdredacteur van ELLEgirl, antwoordt in Adformatie op de vraag: Wat draag jij bij aan de maatschappij?

“In 2016 zal de concurrentie in de publiekstijdschriften moordend zijn geweest. Er bestaat nog maar een kleine, deels nieuwe en onbekende, groep uitgevers.”
Prof. Dr. Theo Huibers (UT) voorspelt tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van het Nederlands Uitgeversverbond de aanblik van het medialandschap over tien jaar

“Iedereen denkt altijd dat wij het grootste marketingbudget hebben van alle tijdschriften, maar zo veel meer hebben we niet. Zo’n stilettorun kost geen drol.”
Glamour-hoofdredacteur Karin Swerink in De Volkskrant over het marktleiderschap van haar titel

“Afgelopen zomer ben ik naar Roel Pieper gestapt met het plan voor een nieuw opinieweekblad. Geen glossy, maar een krantje, roze papier, zoals La Gazetta dello Sport. Hebben we nu gemaakt. Geen marktonderzoek, geen businessplan.”
Opinio-hoofdredacteur Jaffe Vink in Adformatie over de introductie van zijn nieuwe blad

“Daar (in de kiosk, AP) verzuip je in het aanbod van de bladen van uitgeverij Sanoma. Die betalen voor een prominente plek in de kast. Dat geld hebben wij niet.”
Marc van der Steeg, uitgever bij Fitmedia, legt in NRC uit waarom hij de nieuwe titel Sportswomen.nl verkoopt via sportwinkels.

“To many people magazines are valuable, essential and inspirational. And you have to be all those things if you want to survive.”
De geenszins onomstreden Martha Stewart (uitgever van o.a. Martha Stewart Living, Body&Soul en Blueprint) tijdens een lunch voor de American Society of Magazine Editors in New York.

+++ Petra Bakker Schut is opgestapt als hoofdredacteur van Story wegens verschil van mening met de Sanoma-leiding over het te voeren beleid +++ Chris Buur is de opvolger van Daan Dijksma die per 1 maart is gestopt (vut) als hoofdredacteur van Vara TV Magazine +++ Henny Huisman schrijft een column in de nieuwe paardenglossy Ros, die op 5 april verschijnt +++ Yves Gyrath, oprichter en hoofdredacteur/uitgever van de glossy’s Miljonair en JFK trekt zich terug als hoofdredacteur. Zijn opvolger bij Miljonair is Paul van Liempt, en bij JFK Willem Baars. Femmetje de Wind was al hoofdredacteur bij Jackie, de derde glossy van de Gijrath Media Groep.+++  

■ Fotograaf Edwin Smulders is uitgeverij LuMmax Magazines gestart en heeft de licenties van het gadgetblad Stuff en het autosportblad F1 Racing overgenomen. ■ Hub Uitgevers brengt vier keer per jaar Poker Magazine in een oplage van 25.000 en een verkoopprijs van 4,95 euro. ■ Uitgeverij Credits Media heeft na 14 jaar de publicatie van de glossy Blvd gestaakt; het blad leed sinds de oprichting elk jaar verlies en had nu de advertentiemarkt erg tegen. ■ 16 maart verschijnt het eerste nummer van Catherine, een vooralsnog tweemaandelijks blad rond Catherine Keyl onder hoofdredacteurschap van Riek Tawfik. ■ De ANWB komt binnenkort met  de ANWB Autokrant; het blad wordt gratis verspreid via supermarkten en tankstations. ■ De jaarlijkse special Weekend Royalty verschijnt voortaan als zelfstandig blad zes keer per jaar. ■ Vier keer per jaar maken de redacties van Donald Duck en Sportweek samen Duck Out, een blad met voetbalavonturen van Donald Duck en reportages over voetbalsterren en hun clubs. ■  Tijdens de Hiswa is Motorjacht gelanceerd, een onafhankelijk magazine voor de gemotoriseerde watersport.  ■ Uitgeverij 521 is gekomen met het sportmagazine Tussenstand, een ‘journalistiek sportboek’, dat twee keer per jaar verschijnt. ■  RTL Nederland brengt begin april een eigen autosportblad op de markt; RTL GP magazine verschijnt zes maal per jaar in een oplage van 50.000 ■ De Hardloper is een nieuw maandblad voor en over hardlopers van uitgeverij Running Media (oplage 40.000, losse nummers 4,95). ■ Vrouwenblad SEN (in 2004 uitgeroepen tot meest veelbelovende uitgave van het jaar, maar midden 2006 opgedoekt door inzakkende oplagecijfers) maakt een doorstart op internet als e-glossy (www.senmagazine.com). ■ Naast het nieuwe opinieblad Opinio overweegt investeerder Roel Pieper de uitgave van een sportblad, dat meer aandacht besteedt aan zaken als motivatie en integratie dan aan uitslagen en individuele wedstrijden. ■ Christiaan Uitgevers meent een gat in de markt te zien en brengt sinds februari naast Bruid & Bruidegom Magazine het tijdschrift De Bruidegom uit. ■ Sanoma Uitgevers komt in mei met Mind Magazine, een glossy waarin de mens en dus ook de psychologie centraal staat. Het blad zou passen bij de huidige tijdgeest waarin mensen verdieping zoeken en gaat tien keer per jaar verschijnen. ■ Uit Groningen komt PIT Magazine, een nieuw vrouwenblad, dat levensverhalen brengt van inspirerende mensen in de vorm van interviews, reportages en achtergrondartikelen. ■  15 maart verschijnt de eerste JANtje als spin-off van het maandblad JAN; het is de eerste glossy voor 30 plus-moeders met kinderen van 4 tot 12 jaar. ■  Popblad Revolver houdt – tot nader order – op te bestaan. Hoofdredacteur Tjerk Lammers kondigde een pauze voor onbepaalde tijd aan.

Emap snijdt in banen én portfolio
Emap, na IPC de grootste Britse tijdschriftenuitgever, heeft last van dalende inkomsten uit advertenties en losse verkoop en wil jaarlijks 30 miljoen euro bezuinigen. De uitgever gaat zich concentreren op een beperkt aantal titels die de potentie hebben om publiek aan te trekken via diverse digitale formats, van internetsites tot mobiele telefoonkanalen, of radiostations en podcasts. Emap’s grootste probleem is zijn ‘lange staart’ van kleine titels. Stroomlijnen is het sleutelwoord,  snoeien in het personeel en meer investeren in minder titels. De Emap portfolio omvat 49 publiekstijdschriften, van nichetitels als Steam Railway en Angling Times tot massamarktweekbladen als Zoo en Closer.

Celeb-titels domineren VS markt
De losse verkoop resultaten van Amerikaanse tijdschriften waren in de tweede helft van 2006 verrassend stabiel: 0,7% meer afzet en 0,2% minder omzet. Dit verhult de dramatische verandering die de bladenmarkt in de VS ondergaat als gevolg van de dominantie van de goedkope weekbladen over celebrities.
Nieuwkomer in het genre OK Weekly belandde op de tiende plaats qua omzet en de achtste plaats qua betaalde oplage, bóven Globe en Cosmoplitan. De entree van OK Weekly heeft de concurrerende titels niet geschaad. People, US Weekly, Star, In Touch en Life&Style zagen de oplage gemiddeld met 3,3% stijgen. De zes celeb-titels zijn samen goed voor 31% van de afzet en 26% van de omzet van alle geregistreerde tijdschriften. Alle andere tijdschriftcategorieën zetten de dalende trend voort: afzet min 4,2%, omzet min 2,9%.

Britse mannenbladen onder druk
Lad’s magazines als FHM, Loaded en Maxim zijn na tien jaar hun populariteit kwijtgeraakt. De titels vol gadgets, sport, humor en halfnaakte vrouwen, zijn 30 tot 50% van hun oplage kwijtgeraakt. Ook mannenbladen als Zoo en Nuts hebben het moeilijk. Dennis Publishing brengt de nieuwe titel Monkey alleen nog online uit. Dennis heeft zelfs al zijn titels ter overname aangeboden, waaronder alle 31 internationale edities van Maxim.

Kledinglijn Amerikaanse Elle
De Amerikaanse winkelketen Kohl gaat een Elle kledinglijn verkopen. Online en in 300 winkels wordt een collectie van het vrouwenblad (‘het grootste modemerk in de wereld’) aangeboden.

Duitse Vanity
Met de grootste investering die uitgeverij Condé Nast ooit in het buitenland deed, is het weekblad Vanity Fair in Duitsland gelanceerd. De startoplage van de glossy is 100.000 en moet doorgroeien naar 120.000.

Belgische 45+
Sanoma Magazines België lanceerde in januari een lifestylemagazine voor vermogende 45-plussers: Milo. Het eerste nummer telt 176 pagina’s en behandelt onderwerpen als seks, reizen, koken en vrije tijd. Milo streeft naar een oplage van 65.000.